|
|
YAREN TERMİNOLOJİSİ |
|
Kurucu Heyet :
Kuruluşa öncülük eden yaren grubuna verilen
addır. |
|
Yaren Heyeti
:
Köşe İhtiyarı, BYB ve
KYB ' den oluşan heyetin adıdır. |
|
Büyük Yaren :
Yaren'in 1/3'lük
kısmını oluşturan yaşlı gruba verilen addır. |
|
Orta Yaren :
Yaren'in 1/3'lük kısmını oluşturan orta yaşlı
gruba verilen addır. |
|
Küçük Yaren :
Yaren'in 1/3'lük
kısmını oluşturan küçük yaştaki gruba verilen
addır. |
|
BYB :
Büyükyarenbaşı |
|
KYB :
Küçükyarenbaşı |
|
O'nu geç :
Yaren toplantısında ,
yönetimce işaret edilen kişiye içki ikramında
bulunulmaması
için yapılan uyarıdır. |
|
ERO ! :
Sadece BYB'nın
söyleyebildiği, "er olun - toparlanın !"
anlamında uyulması vacip
olan uyarı. |
|
Herefene/Arifane :
Masrafların eşit
oranda paylaşılması ve bunun uygulamasına
verilen ad. |
|
Orta Sofrası:
Saz ve eğlencenin
bulunmadığı,aciliyet arzeden konuların
görüşüldüğü,ihtiyaç
duyulması halinde
Yaren Mahkemesi'nin kurulduğu, yiyecek ve
içeceksiz toplantılar. |
|
Veda Yareni
:
Misafirin katılmadığı, ev sahibinin
olmadığı,yaren üyelerinin ayrılmadan önce
helalleşmesi amacıyla
düzenlenen son toplantının adıdır. |
|
Yandığı yandığı
yerde
:Ev
sahiplerince, masrafların tamamının karşılandığı
yaren toplantı
sının adıdır.Günümüzde
yarenlerin şahsen düzenlemiş olduğu
toplantılarda bu usul uygulanmamaktadır.Şehir
dışından alınan davetlerde bu usul uygulanmakta
olup,yaren toplantısının ve sazendenin tüm
masrafları, davet edene aittir. |
|
Ev açma :
Toplantıların, ev
sahiplerince düzenlenmesine verilen isimdir. |
|
Ev satma :
Toplantı
organizasyonunun ev açacaklara verilmesidir. |
|
Adalet sopası :
Falaka cezalarının
uygulandığı sopa. Nerede toplantı düzenlenirse
düzenlensin,
bu sopa mutlaka götürülerek, yaren üyelerinin
tamamının görebileceği bir yere asılır. |
|
Yaren menüsü :
Hazırlanacak yiyecek ve içeceklerin isim ve
miktarını gösterir liste. |
|
Mutfak çavuşu
:
Mutfak hizmetine
alınanların yaşça en büyük olanı ve sorumlusu. |
|
Tepsi tutmak/sunmak :
Yiyecek ve içecek bulunan tepsilerin sunumu. |
|
Şirşhane :"
Şişhane " den galattır.İstanbul'un Şişhane
semtinde yapıldığı için bu adı
almıştır.Şenliklerde ve anma günlerinde
kullanılan, sadece barut atabilen, ağzı geniş,
el yapımı dolma tüfeklerdir.Çıkardığı etkili ses
ve neden olduğu patlama nedeniyle savaşlarda
düşmanda ruhsal çöküntü yaratmak amacı ile
kullanılırmış. |
|
Salima//Salimağa
:
Tuvalet izninin,
toplantılarda kullanılan adı.Eski dönemlerde sık
sık tuvalet
ihtiyacı duyan "Salim" adındaki bir yaren
nedeniyle,başka bir yaren izin isterken,şaka
yollu " Yarenbaşım, ben de Salima istiyorum "
demesi ile bugüne intikal etmiş bir deyim.KYB
verilen molalarda "Salima yasak" derse, tuvalete
gidilemez. |
|
Cezayir :
Genel olarak Ege
Bölgesi'nde "kalk gidelim" havası olarak
adlandırılan, anonim
enstrümantal
parça.Yaren toplantısı sonunda sadece klarnet ve
davulla icra edilir.İcra esnasında ışıklar
söndürülür ve mendil yakılır. |
|
Mendil yakma :
Cezayir havası icra
edilirken, nazardan korunmak için yapılan
ritüel. |
|
Sürme tepsi :
Yaren toplantısının
nihayetinde, mahkeme öncesi veya sonrası,kalan
yiyecek ve
içeceklerin
tepsi ile yerden kaldırılmadan "sürme" usulü
ikramı. |
|
Tuz ikramı:Bozulması
imkansız dostluğu vurgulayan,dostluk ve
kardeşliğin başlangıcını temsil
eden bir ritüel.İşaret parmağı veya serçe
parmağı tuz tabağına temas ettirilerek dilin
ucuna sürülür. |
|
Ceza tepsisi
:
KYB'nın mahkemeye intikaline lüzum görmediği,
yarenlerin işlemiş olduğu ufak
tefek
kusurlar için, tamamen kendi inisiyatifiyle
uyguladığı, ağır olarak hazırlanmış tepsinin
adıdır.Kusurlu yarene taşıttırılır. |
|
Kedi Nöbeti :
Toplantının
açıldığı yerlerde,gözden ırak kalan malzemelerin
zarar görmemesi
çin, nöbet amacıyla
yaren üyelerinden birinin
görevlendirilmesidir.Bu nöbet, aynı zamanda
küçük kusurlar için bir ceza; içkiyi fazla
kaçıran yarenlerin kendisine gelmesi için ise
kullanılan bir uyarı yöntemidir. |
|
Ütü
:
Herefenenin toplanacağını belirten deyim. |
|
Deyiş atma :
Özel günlerde veya
normal yaren toplantılarında, yarene alınmış
bulunan bazı
yetkili misafirleri
onore etmek ve yarenin veya ilçenin bazı istek
ve şikayetlerinin zarif şekilde dile
getirildiği, yarım veya tam kafiyeli şiirsel
ifadelerdir. |
|
Diz vermeme
:
Tepsi ikram eden
yarenin mahkemeye intikal etmemesi gereken küçük
bir kusuru
varsa , KYB kendisine " diz verilmemesi "
cezası verebilir.Oturan tüm yarenlere bu
durum aktarılarak, tepsi ikram eden yarene "diz
verilmez". |
|
Ayak Sofrası
:
Toplantılarda,eğlence
bölümü başlamadan önce, ana yemeğin masa
etrafında
ayakta yenmesidir.
Ayak sofrası, ihtiyaç halinde peşisıra iki ayrı
grup halinde de düzenlenebilir. |
|
Sörpet :
Eski bir deyim.Yaren toplantısına verilen
addır.Günümüzde nadiren kullanılmaktadır.Sohbet
kelimesinden kaynaklanmıştır.Meydan sofralarında
pilav ikramının yapıldığı geniş bakır tabaklara
"sörpet sahanı" denir. |
| |
|
|
"KÖŞE İHTİYARININ
SÖZÜNÜN ÜSTÜNE SÖZ OLMAZ" |
|
"İÇKİ EFEYİ SUSTURUR,
KORKAĞI COŞTURUR" |
|
"SAZ BAŞLAYINCA SÖZ
BİTER" |
|
"YARENDE SINIF
YOKTUR" |
|
"YARENDE SIR SAKLAMAK
ESASTIR" |
|
Eskiden beri
özlü söz haline gelmiş bu deyimlerin yazılı
olduğu tablolar, yaren toplantısının
gerçekleştirildiği salonda veya sehrada uygun
yerlere asılmaktadır. |
| |
(ÖRNEK) |
|
|
| |
|
…….. YILI ………………..YARENİ |
|
BÜYÜKYARENBAŞI YEMİN TUTANAĞI |
| |
|
Ben, Simav'ın
...……………..………… mahallesinden, ………………oğlu,
……...…doğumlu
…………………………………….olarak,...../....../……. tarihinde
kurulan ……..……………... YARENİ'nin yarenbaşılığına
seçimle tayin edildiğim andan itibaren,
atalarımızdan miras aldığımız örf ve adetlere
uygun yaren törelerine uyacağıma , bütün yaren
arkadaşlarımı eşit tutacağıma , hepsini yaşıma
görekardeş ve evlat olarak kabul edeceğime ve
yaren sonuna kadar,yarenbaşılıktan azil edilsem
dahi, yarenden ayrılmayacağıma, ALLAHIM,
KUR'ANIM, SİLAHIM VE NAMUSUM adına and içerim ve
bu yeminimi imzamla tasdik ederim. |
|
|
| |
|
|
Tarih |
|
|
|
| |
|
|
Yarenin adı soyadı-imzasıI |
|
|
| |
| |
|
|
|
(ÖRNEK) |
|
|
|
| |
|
….... YILI ….…………...
YARENİ MENSUBU YEMİN TUTANAĞI |
|
|
| |
|
|
|
|
|
|
|
Ben, Simav'ın
………......…………… mahallesinden, ……...…………oğlu,
…...………doğumlu …………………………………….olarak,
….../....../...….. tarihinde kurulan
……….......……………….YARENİ'ne girmiş bulunmaktayım.
Bugünden itibaren,
atalarımızdan miras aldığımız örf ve adetlere
uygun yaren kurallarına uyacağıma ve bütün yaren
arkadaşlarımı kardeş olarak kabul edeceğime ve
yarenin sonuna kadar çok mühim bir mazeretim
çıkmadığı sürece yarenden ayrılmayacağıma,
ALLAHIM, KUR'ANIM, SİLAHIM VE NAMUSUM üzerine
and içerim ve bu yeminimi imzamla tasdik ederim. |
| |
|
|
|
Tarih |
|
|
| |
|
|
|
Yarenin adı
soyadı-imzası |
|
| |
2006-2008 Simav Kaymakamlık
Resmi Web Sitesi -
Her hakkı saklıdır